Od kiedy człowiek zaczął tworzyć różne wynalazki, koła, napędy i inne dziwactwa, to mu to wszystko w cholerę hałasowało, tarło, grzało się i nie pracowało tak, jak trzeba. Zatem człowiek usiadł na ziemi, poprzebierał paluchami w piasku, ubił jakiegoś wija, podrapał się po głowie i wymyślił smar. A potem już jakoś to poszło, dzięki czemu powstały też oleje silnikowe, a potem również i filtry tychże olejów.

Kiedy powstało pierwsze koło? Jedni mówią, że w 3500 roku przed naszą erą i było wynalazkiem Sumerów. Inni mówią, że powstało jeszcze wcześniej, w Azji, nawet 8000 lat przed naszą erą. Może i nawet wcześniej, wynaleziono je przez jakiś cholerów. Ale od samego początku człowiekowi nie pasowało coś w tym kole, w osiach i wszędzie tam, gdzie się coś ruszało. Bo jak miało pasować, jak się grzało, hałasowało, ruszało się z trudem itd.

Pierwsze środki smarne – ze zwierzęcia i z rośliny

I tak sobie człowiek pewnego razu wykoncypował, że jakby tak takie koło, prymitywną półośkę, albo inny mechanizm posmarować tłuszczem z ubitego nieszczęśnika, dajmy na to guźca, albo innego wieprza, to wszystko zacznie pracować ciszej, składniej, z mniejszym oporem. I takoż się stało.
Było lepiej, ale nadal niedobrze. Bo tłuszcz zwierzęcy grzał się, nie zapewniał długiej ochrony, ściekał, a po pewnym czasie psuł się i śmierdział. No i przyciągał różne stwory latające, które na nim żerowały.
Człowiek eksperymentował dalej. Smalec wytapiany z ubitego nieszczęśnika trafił z powrotem na pajdę chleba. Za to nasz pradziad zaczął smarować mechanizmy tłuszczem roślinnym. Było odrobinę lepiej, ale główne wady pozostały.

Dr John Ellis Źródło https://eu.pressconnects.com/

Dr John Ellis Źródło https://eu.pressconnects.com/

 

Dr. John Ellis szukał leku, a wynalazł olej silnikowy

W 1866 roku, amerykański doktor John Ellis, prowadził prace nad wykorzystaniem w medycynie ropy naftowej. Nic mu z tego nie wyszło. Ale… Nasz pan doktor odkrył, że ropa naftowa ma świetne właściwości smarujące. Zaczął zatem mieszać ropę z olejami roślinnymi i i tak powstały pierwsze smary.
Produkt szybko ewoluował. W krótkim czasie John Ellis stworzył recepturę oleju, przeznaczonego do smarowania układu zaworowego w masowo ówcześnie wykorzystywanych w przemyśle maszynach parowych. Produkt okazał się hitem, bo w przeciwieństwie do dotychczasowych środków, dawał sobie radę z wysokimi temperaturami, a Ellis, zamiast dalej szukać cudownego remedium na choroby, produkowanego w oparciu o ropę, otworzył firmę Valvoline (od słowa valve – zawór), znaną zresztą do dziś.

Standaryzacja olejów silnikowych – powstanie klasyfikacji SAE

Zapotrzebowanie na smary i oleje było ogromne. Nic zatem dziwnego, że na rynku pojawiali się kolejny producenci. Na początku dwudziestego wieku rozpoczęła się też era motoryzacji spalinowej, a jak doskonale wiemy, silnik spalinowy potrzebuje oleju jak człowiek wody. Na rynku działały setki producentów, wśród których znajdowali się producenci środków smarnych dobrej jakości, jak i producenci najgorszego chłamu. Niezbędne było wprowadzenie pewnych standaryzacji, które były niezbędne i dla producentów i dla mechaników i dla kierowców.
Te powstały w latach trzydziestych ubiegłego stulecia, dzięki SAE, czyli Stowarzyszeniu Inżynierów Motoryzacji.
Inżynierowie SAE prowadzili badania dostępnych olejów i opracowali miarę ich lepkości przy temperaturze 100 st. C. Lepkość to zachowanie oleju w odpowiedniej temperaturze.
Z klasyfikacji pod względem lepkości korzystamy do dziś przy wyborze olejów silnikowych i przekładniowych (do skrzyń biegów).

Purolator - reklama, pierwszy filtr oleju, www.motorewia.pl. Źródło: Vintageadsbrowser http://www.vintageadbrowser.com/transportation-ads-1940s/196

Purolator – reklama, pierwszy filtr oleju, www.motorewia.pl. Źródło: Vintageadsbrowser http://www.vintageadbrowser.com/transportation-ads-1940s/196

 

Oczyszczanie oleju silnikowego – pierwsze filtry

Olej silnikowy usuwa z wnętrza jednostki napędowej różnego rodzaju zanieczyszczenia: sadze, rozpuszczone nagary, opiłki metalowe i wiele, wiele innych, zależnych od rodzaju paliwa, rodzaju jednostki itd.
Bez filtrowania olej silnikowy tracił swoje właściwości smarne i ochronne już po kilkuset kilometrach. Kto chciałby wymieniać olej co kilkaset kilometrów? No właśnie. Dlatego zaczęto myśleć nad filtracją oleju.
Pierwszymi urządzeniami do filtrowania oleju były smoki olejowe, składające się z siatek drucianych, wełny stalowej i tarczek, montowanych na wlotach pomp oleju. Były dalekie od doskonałości (przepuszczały większość małych zanieczyszczeń), ale za to miały wielką zaletę – nie wyrzucano ich, tylko co pewien czas wyjmowano i czyszczono.
Pierwszy filtr oleju z prawdziwego zdarzenia, prekursor dzisiejszych rozwiązań, powstał w 1923 roku. Był to tzw. Purolator, stworzony przez Ernesta Sweetlanda. Filtr miał metalową obudowę, w której zamontowano maty filtrujące, pomiędzy stalowymi płytkami.

Motoryzacja ma bardzo fascynującą historię. Nawet taka zwykła, wydawałoby się ciecz, jak olej silnikowy, to efekt dziesięcioleci prac naukowców. Podobnie, jak filtr oleju.

MENU

POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

PORTAL MOTORYZACYJNY MOTOREWIA.PL ZAPRASZA DO ODWIEDZENIA INNYCH DZIAŁÓW

MAGAZYN MOTORYZACYJNY – ARTYKUŁY O PASJONUJĄCYM ŚWIECIE MOTORYZACJI

TECHNIKA MOTORYZACYJNA – PORADNIKI MOTORYZACYJNE O TYM, JAK SOBIE RADZIC Z KŁOPOTLIWYMI PODZESPOŁAMI I JAK SERWISOWAĆ NASZE SAMOCHODY

ELEKTROMOBILNOŚĆ i SAMOCHODY ELEKTRYCZNE – BRUTALNA PRAWDA O ELEKTRYCZNYCH WYNALAZKACH

FELIETONY MOTORYZACYJNE, HUMOR I CIEKAWOSTKI – CZYLI LEKKO I PRZYJEMNIE O NASZYCH AUTACH I NIE TYLKO

MOTOCYKLE I JEDNOŚLADY

MOTORYZACJA I POLITYKA – BEZ OGRÓDEK O TYM, JAK POLITYKA WPŁYWA NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNEJ MOTORYZACJI

MOTORYZACJA I WOJSKO

REWIA MOTORYZACYJNYCH GWIAZD – TESTY SAMOCHODOW OSOBOWYCH

SAMOCHODY ŚWIATA – CO CIEKAWEGO PRODUKUJA W INNYCH KRAJACH, O CZYM NIE MÓWI SIĘ W POLSCE?

ZAPRASZAMY RÓWNIEŻ DO POLUBIENIA MOTOREWIA.PL NA FACEBOOK I MOTOREWIA.PL NA TWITTER

PORTAL MOTORYZACYJNY MOTOREWIA.PL – POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

Podziel się