Standardowe objawy awarii sondy lambdy to utrata mocy i związane z tym słabe przyspieszanie, nierówna praca silnika, zapalenie kontrolki check engine i zapisanie kodu błędu w pamięci. Często zdarza się, że auto zaczyna zużywać nagle ogromne ilości paliwa – nagły, skokowy wzrost spalania może oznaczać, że uszkodzeniu uległa sonda lambda.

Przygotowałem dla Ciebie film i artykuł o awariach sondy lambda. Z artykułu i filmu dowiesz się:

• Co to jest sonda lambda?
• Jakie są objawy awarii sondy lambda?
• Dlaczego sonda lambda się psuje?
• Rodzaje sond lambda?
• Jak oszukiwano sondę lambda?
• Na co zwrócić uwagę przy zakupie sondy lambda?

Sonda lambda skokowo zwiększa zużycie paliwa ale może też je zmniejszyć!

Najczęściej awaria sondy lambda powoduje, że auto jeździ na bardzo bogatej mieszance paliwa i wówczas zużycie paliwa skokowo wzrasta nawet o 50 procent.  

Ale…

Czasami awaria sondy lambda robi niespodziankę w drugą stronę. Auto jeździ cały czas na ekstremalnie ubogiej mieszance i zużywa bardzo mało paliwa. Taką sytuacja spotkała mnie w jednym z moich poprzednich samochodów.

Co to jest sonda lambda w samochodzie? Czym jest sonda lambda?

Sonda lambda to czujnik zawartości tlenu w spalinach. Dokładnie – czujnik ten mierzy zawartość niespalonego powietrza, jakie znalazło się w spalinach. Sonda lambda jest zamontowana w układzie wydechowym samochodu.

Pierwsza sonda lambda jest wkręcona do kolektora wydechowego. Kolejna do katalizatora. Kolejne (jeśli występują w aucie, bo może ich być więcej niż dwie) są wkręcone w rurę wydechową.

Sonda lambda przypomina wyglądem i wielkością świecę zapłonową. Wyjątkiem jest to, że w dolnej części sondy znajduje się przewód zasilająco – sygnałowy. Przewód ten łączy sondę lambda z komputerem sterującym pracą silnika (sterownikiem silnika).

Wynik pomiaru tlenu w spalinach, przeprowadzony przez sondę lambda, jest przesyłany do komputera silnika i wraz z innymi danymi służy do doboru dawki paliwa, czyli w praktyce, momentu i czasu otwarcia wtryskiwaczy.

Po co stosuje się sondę lambda w samochodach?

Sonda lambda wpływa na dobór mieszanki paliwowo – powietrznej i pracę katalizatora.

Skład mieszanki paliwowo – powietrznej (stosunek ilości zasysanego powietrza do ilości wtryskiwanego paliwa) może się zmieniać w zależności od warunków jazdy. Przy rozgrzewaniu silnika i przy dynamicznej jeździe trzeba stosować bogatą mieszankę (więcej paliwa, mniej powietrza). Przy standardowej jeździe można stosować ubogą mieszankę (mniej paliwa, więcej powietrza), co pozwala na zmniejszenie spalania i zmniejszenie emisji spalin.

Bez względu na to, czy silnik pracuje na ubogiej, czy na bogatej mieszance, stosunek powietrza do paliwa musi zawierać się w pewnym przedziale, który jest bezpieczny i umożliwia właściwą pracę jednostki napędowej. Równocześnie, przedział ten zapewnia zwiększenie sprawności katalizatora w silnikach diesla i katalizatora trójdrożnego w silnikach zasilanych benzyną. Zastosowanie sondy lambda zwiększyło sprawność katalizatora do 95 procent.

Standardowo w samochodzie stosuje się dwie sondy lambda:

– sonda lambda diagnostyczna (regulacyjna) – jest wkręcona w ->kolektor wydechowy

– sonda lambda korekcyjna – do sprawdzania działania pierwszej. Jest zamontowana zaraz za katalizatorem i wkręcona w gniazdo montażowe w rurze wydechowej. Może być też wkręcona w katalizator.

Jak wygląda sonda lambda?

Sonda lambda ma wielkość świecy zapłonowej. W górnej części znajduje się czujnik, zanurzony w strumieniu spalin. Z dolnej części sondy wyprowadzony jest przewód zasilająco sygnałowy.

Sonda jest wykonana z bardzo wytrzymałych materiałów, bo temperatura spalin osiąga wartości kilkuset stopni Celsjusza. Do tego dochodzą drgania, a także wilgoć i sól drogowa, atakujące część sondy lambda, znajdującą się na zewnątrz.

Jakie rodzaje sond lambda stosuje się w samochodach?

Stosowane były trzy rodzaje sond lambda

– Sonda lambda zmiennonapięciowa – np. z czujnikiem cyrkonowym. Wykorzystują one jony tlenu, które przechodzą przez element pomiarowy, generując napięcie. Sonda może odczytać, czy stężenie tlenu jest za wysokie, albo za niskie. Na tej podstawie wysyła sygnał w postaci napięcia – wyższego lub niższego, do sterownika silnika.

– Sonda lambda zmiennooporowa – ma korpus wykonany z dwutlenku tytanu, pokryty powłoką z platyny. Przy mniejszej ilości tlenu w spalinach, dwutlenek tytanu wykazuje większy opór przepływu prądu, a przy większej ilości tlenu – mniejszy opór. Podobnie jak poprzedniczka, wskazuje stężenie tlenu za wysokie albo za niskie.

– Sonda lambda szerokopasmowa – stosowana w najnowszych autach. Wykorzystuje czujniki z charakterystyką liniową. Wskazują one dokładnie ilość tlenu w spalinach. Dzięki temu sterownik silnika może bardziej precyzyjnie dobierać skład mieszanki paliwowo – powietrznej. Sonda szerokopasmowa wykorzystuje dwa czujniki cyrkonowe, ma także własny układ ogrzewania, aby szybko rozpocząć pracę i pomiar.

Dlaczego sonda lambda się psuje?

Ma trudne miejsce pracy i nikt jej z tego tytułu nie wypłaca zasiłku ani dodatku chorobowego. Jej głowa jest stale zanurzona w spalinach, a element pomiarowy musi stale pracować. W niektórych sondach stosuje się dodatkowy podgrzewacz elektryczny. Temperatura spalin sięga kilkuset stopni Celsjusza.

Sonda ulega zużyciu eksploatacyjnemu, uszkodzeniu może również ulec jej przewód, który może przetrzeć się lub przerwać. Jeśli auto ma uszkodzony układ wtryskowy, w którym wtryskiwacze przelewają paliwo, albo silnik jest stary i wydmuchuje olej, sonda ulega przyspieszonemu zużyciu. Trwałość sondy lambda zależy również od jakości podzespołu zastosowanego na pierwszy montaż.

Objawy awarii sondy lambda – jak rozpoznać, że sonda lambda się psuje?

– Zapalona kontrolka check engine i zapisanie kodu błędu.

– Zwiększenie zużycia paliwa – o 30 lub nawet o 50 procent w stosunku do standardowych wartości.

– Nierównomierna praca silnika – zmiany prędkości obrotowej jednostki napędowej.

– Większa emisja spalin, zwłaszcza węglowodorów i tlenków węgla.

– Czarny dym z rury wydechowej na skutek pracy na bogatej mieszance paliwa. Taki dym zapycha w przyspieszonym tempie filtr cząstek stałych.

Albo –

– Praca na ekstremalnie zubożonej mieszance paliwowo – powietrznej.

Sondy psują się na skutek uszkodzenia przewodów (zwarcia, przetarcia, przerwanie), zwarć wewnętrznych, korozji, przegrzania sondy (np. na skutek awarii silnika), zabrudzenia sondy tłustym osadem (kiedy zużyty silnik przepuszcza olej silnikowy do komór spalania), zaśniedzenia (pokrycia korozją) styków elektrycznych we wtyczce. Sondę lambda wymienia się na nową. Uwaga – w sklepach internetowych często można znaleźć chińskie zamienniki sond lambda, które nie są warte zakupu.

Jak sprawdzić sondę lambda? Jak sprawdzić czy sonda lambda jest sprawna?

– Podłączyć czujnik diagnostyczny i odczytać kod błędu, zapisany w pamięci sterownika.

– Sprawdzić stan przewodu zasilająco sygnałowego a także jego właściwego podłączenia do gniazdka.

– Sprawdzić samą sondę za pomocą urządzeń pomiarowych, np. kontrolując zmiany napięcia za pomocą oscyloskopu lub specjalnego testera sond lambda.

Nowa, markowa sonda lambda kosztuje od 100 do 300 zł. Wymiana sondy lambda w starszym aucie może być niestety związana z koniecznością małego remontu -układu wydechowego. Nie da się wkręcić sondy lambda w miejsce, które jest skorodowane.

Sondę lambda można wymienić samodzielnie, jeśli ma się dostęp do kanału. Warto używać klucza dynamometrycznego i trzeba znać moment odkręcenia i dokręcenia. Jednak można też zastosować zwykły klucz i dokręcić na wyczucie. Trzeba pamiętać o odpowiednim zamocowaniu przewodu i jego ochronie przed uszkodzeniami. Trzeba usunąć błędy z pamięci sterownika.

Niektórzy producenci zalecają stosowanie smaru, inni oferują sondy, które są fabrycznie posmarowane (ich gwint), albo producenci zalecają, by sond nie smarować. Oczywiście, najlepiej kupić sondę samodzielnie, a jej wymianę zlecić w warsztacie. Sondę dobiera się do konkretnego modelu silnika auta, najlepiej po numerze VIN.

AUTOR MICHAŁ LISIAK

MENU
– > POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ
– > MAGAZYN MOTORYZACYJNY
– > TECHNIKA MOTORYZACYJNA I DIAGNOSTYKA
– > SAMODZIELNE NAPRAWY SAMOCHODÓW– ZAOCZNE TECHNIKUM DRUCIARSTWA SAMOCHODOWEGO
– > ELEKTROMOBILNOŚĆ I SAMOCHODY ELEKTRYCZNE, WADY ELEKTROMOBILNOŚCI
– > DETAILING
– > FELIETONY MOTORYZACYJNE, CIEKAWOSTKI MOTORYZACYJNE, HUMOR MOTORYZACYJNY
– > DOKUMENTY, UBEZPIECZENIA
– > MOTOCYKLE
– > MILITARIA – MOTORYZACJA I WOJSKO
– > MOTORYZACJA I POLITYKA
– > TESTY SAMOCHODÓW
– > AKCESORIA DLA KIEROWCÓW
– > SAMOCHODY ŚWIATA
– > PODRÓŻE i SLOW DRIVING
– > MOTOREWIA NA FACEBOOK
– > MOTOREWIA NA TWITTER

– > POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ