Spis treści
W Twoim samochodzie jest minimum kilkanaście przekaźników. Przekaźniki samochodowe to ważne podzespoły instalacji elektrycznej auta. Dlatego na Motorewia.pl nie może zabraknąć artykułu o przekaźnikach.
Czego dowiesz się z niniejszego tekstu?
- Poznasz odpowiedź na podstawowe pytanie, które Cię zapewne nurtuje – co to jest przekaźnik i po co stosuje się przekaźniki w instalacji samochodu?
- Dowiesz się też, dlaczego przekaźniki samochodowe się psują i jak to może wpłynąć na Twoje samopoczucie i poziom kortyzolu.
- Na szczęście dowiesz się też, jak wymienić wadliwy przekaźnik i co ważne, jak zrobić to samodzielnie.
Wadliwy przekaźnik może unieruchomić samochód – i przekonałem się o tym sam
Awaria przekaźnika pompy paliwa unieruchomiła moje auto. W samochodzie był naładowany akumulator (dopiero co założony nowy), działa rozrusznik. Mimo tego auto nie chciało się uruchomić. Co mnie naprowadziło na to, że uszkodzeniu uległ przekaźnik pompy paliwa? To, że po wciśnięciu przycisku START, uruchamiającego rozrusznik i inne podzespoły, nie było słychać charakterystycznego kliknięcia, dochodzącego ze skrzyneczki bezpieczników. O co chodzi z tym kliknięciem? Wyjaśnię to w dalszej części tekstu.
Co ciekawe, przekaźnik pompy paliwa przestał działać po zamontowaniu nowego akumulatora. Miał on znacznie wyższą wartość prądu rozruchowego, niż poprzedni (zalecany).
Jak wygląda przekaźnik samochodowy i gdzie znajdują się przekaźniki w samochodzie?
Przekaźnik samochodowy to prostokąt z tworzywa sztucznego, który w dolnej części ma zamontowane trzy lub cztery metalowe złącza.
Gdzie znajdują się przekaźniki? Są one montowane w trzech miejscach. W typowym samochodzie z silnikiem spalinowym (benzynowym, diesla) przekaźniki znajdują się w dwóch skrzynkach z bezpiecznikami: pod kierownicą i pod maską (odpowiedzialne za pompę paliwa, rozrusznik itd.). Wystarczy spojrzeć na wewnętrzną stronę pokrywy przekaźników, aby dowiedzieć się, za co są one odpowiedzialne. W autach elektrycznych i hybrydowych jest jeszcze trzecie miejsce, w bagażniku.
Może zamiast teorii o budowie przekaźnika zaburzę nieco tekst tego poradnika i przejdę do rzeczy, które interesują typowego kierowcę.
Czy przekaźnik może się zepsuć? A jeśli tak, to co jest tego powodem?
Tak, przekaźnik może się zepsuć, czego sam byłem dowodem (historia z przekaźnikiem pompy paliwa, przy całkiem małym przebiegu auta, ok. 140 tys. km).
Dlaczego przekaźnik samochodowy się psuje?
Przede wszystkim zużywa się mechanicznie i elektrycznie. Wytrzymałość zależna jest od jakości, czyli jak zwykle, markowe są trwalsze, najtańsze zużywają się najszybciej (na szczęście nie ma dużej różnicy cenowej pomiędzy najtańszymi a najdroższymi). Ponadto przekaźniki psują się też od drgań i wilgoci, która może przedostawać się do ich wnętrza. Niszczą je też zanieczyszczenia, dlatego szczelne zamykanie skrzynki z bezpiecznika i przekaźnikami jest tak ważne.
Jak rozpoznać uszkodzony przekaźnik?
Przede wszystkim – nie klika po uruchomieniu określonego układu. W każdym przekaźniku powinien być słyszalny metaliczny klik po zainicjowaniu pracy konkretnego obwodu elektrycznego (np. uruchomieniu silnika, czyli po zainicjowaniu pracy rozrusznika i pompy paliwa, czy np. elektrycznych szyb). Czasami potrzebna jest pomoc drugiej osoby, która słucha. Nic nie klika – prawdopodobnie przekaźnik jest do wymiany.
Mogą być też widoczne jego zewnętrzne uszkodzenia, jak ślady korozji i przepalenia na złączkach albo uszkodzenia obudowy.
Najprostszy sposób sprawdzenia przekaźnika to po prostu znalezienie takiego samego w innym układzie i zamiana miejscami. Jeśli po zamianie przekaźnika dany obwód zaczyna działać – już mamy winnego.
Jak wymienić przekaźnik?
Przekaźniki są wciskane w odpowiednie miejsce, tak, aby pasowały złączki. Wyjęcie przekaźnika może być trudne, jednak moim zdaniem nie warto stosować żadnych narzędzi. Prawdę mówiąc to ich nie ma, bo chwytaki z tworzywa lub metalu są przeznaczone do wyciągania bezpieczników. Przekaźnik trzeba złapać suchymi dłońmi i delikatnie pociągnąć w górę.
Ile kosztuje nowy przekaźnik do samochodu?
Standardowa cena nowego przekaźnika samochodowego zawiera się w przedziale od 15 do 50 złotych. Czasami są droższe. Mój przekaźnik pompy paliwa do Alfa Romeo kosztował ok. 100 zł. Okazało się, że identyczny jest stosowany w wielu autach Fiata. I taki do Fiata Doblo, tego samego producenta, kosztował 25 zł. Nie kupujcie używanych przekaźników, bo to się nie opłaca.
I teraz czas na teorię i technikę.
Po co stosuje się przekaźniki w samochodowej instalacji elektrycznej?
Otóż przekaźniki w samochodowej instalacji pełnią dokładnie takie same role, jak w innych instalacjach. Tylko że są dostosowane do napięcia 12 V (24 V w ciężarówkach i autobusach), z wyjątkiem aut elektrycznych, gdzie stosuje się też przekaźniki uruchamiające obwody wysokiego napięcia.
A także do pracy z różnymi rodzajami natężenia. Bo natężenie ma szczególne znaczenie w przypadku przekaźników.
Dzięki zastosowaniu przekaźników w instalacji elektrycznej samochodu jest mniej przewodów, tzw. grubych, niezbędnych do dostarczania prądu o dużym natężeniu. Ponadto można sterować pracą poszczególnych obwodów za pomocą prądu o bardzo małym natężeniu. Można zatem stosować proste i tańsze włączniki. Zastosowanie przekaźników pozwala też na ochronę styków przed przepalaniem się, instalacja jest też mniej narażona na uszkodzenie.
Można też zaoszczędzić na obciążeniu alternatora lub baterii trakcyjnej.
Jak wygląda obwód elektryczny z zastosowanym przekaźnikiem?
Weźmy jako przykład obwód wspomnianej już kilka razy pompy paliwa.
Obwód pierwszy – aktywujący / dezaktywujący
Akumulator samochodowy rozruchowy / alternator (źródło prądu)
I
Cienki przewód
I
Włącznik
I
Cienki przewód
I
Przekaźnik
Obwód drugi – zasilający
Akumulator samochodowy rozruchowy / alternator (źródło prądu)
I
Gruby przewód
I
Przekaźnik
I
Gruby przewód
I
Pompa paliwa (lub dowolny innych podzespół).
Jak to działa?
Po naciśnięciu przycisku rozruchu np. START prąd o niskim natężeniu płynie do przekaźnika pompy paliwa. W przekaźniku dochodzi do ruchu zworki. Następuje złączenie styków. Prąd o dużym natężeniu zaczyna płynąć do elektrycznej pompy paliwa w baku.
Gdyby nie było przekaźnika, do włącznika musiałby być doprowadzony prąd o takim samym natężeniu, jakie jest kierowane do odbiornika. Czyli np. w przypadku wycieraczek samochodowych byłby to prąd o natężeniu minimum 3 A.
Jak jest zbudowany standardowy przekaźnik?
Składa się on z przełącznika elektromagnetycznego (cewki i rdzenia oraz ruchomej zwory) i przełącznika elektrycznego (sprężyn, styków, popychacza, płytki stykowej, złącz itd.).
Całość jest zamknięta w obudowie z tworzywa. W dolnej części znajdują się złączki.
Kiedy prąd o słabym natężeniu płynie do przekaźnika (po uruchomieniu włącznika albo aktywacji danego obwodu przez sterownik auta/silnika), cewka zamienia się w elektromagnes. Powstała siła elektromagnetyczna porusza zworą, która naciska na styki. Po połączeniu styków prąd o dużym natężeniu może zacząć płynąć do odbiornika.
Tak działa przekaźnik zwierny. Są też przekaźniki rozwierne, stosowane w alarmach i blokadach. W ich przypadku obwód jest cały czas zamknięty, a sygnał z przekaźnika obwód jest przerywany. Są też przekaźniki przełączające, sterujące dwoma obwodami elektrycznymi. Są one stosowane do kierunkowskazów, elektrycznie sterowanych szyb itd.
W samochodach elektrycznych i hybrydowym PHEV można znaleźć przekaźniki półprzewodnikowe, wysokonapięciowe, które sterują obwodami zasilania silnika i ładowania baterii trakcyjnej.
AUTOR: MICHAŁ LISIAK
JEŚLI CHCESZ POCZYTAĆ O CZYMŚ INNYM NIŻ MOTORYZACJA, ZAPRASZAM NA MÓJ -> CIEKAWY BLOG! TO BLOG O FILMACH, BLOG KULINARNY O PRZYSMAKACH Z CAŁEGO ŚWIATA), WOJSKU, POLITYCE, SPOŁECZEŃSTWIE – I WIELU INNYCH CIEKAWYCH RZECZACH.
-> MICHAŁ LISIAK – KANAŁ YOUTUBE
-> MOTOREWIA KANAŁ TIK TOK
-> CLUB OTOMOTIFID NA TIK TOK
MENU
– > POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ
– > MAGAZYN MOTORYZACYJNY
– > TECHNIKA MOTORYZACYJNA I DIAGNOSTYKA
– > SAMODZIELNE NAPRAWY SAMOCHODÓW– ZAOCZNE TECHNIKUM DRUCIARSTWA SAMOCHODOWEGO
– > ELEKTROMOBILNOŚĆ I SAMOCHODY ELEKTRYCZNE, WADY ELEKTROMOBILNOŚCI
– > DETAILING
– > FELIETONY MOTORYZACYJNE, CIEKAWOSTKI MOTORYZACYJNE, HUMOR MOTORYZACYJNY
– > DOKUMENTY, UBEZPIECZENIA
– > MOTOCYKLE
– > MILITARIA – MOTORYZACJA I WOJSKO
– > MOTORYZACJA I POLITYKA
– > TESTY SAMOCHODÓW
– > AKCESORIA DLA KIEROWCÓW
– > SAMOCHODY ŚWIATA
– > PODRÓŻE i SLOW DRIVING
– > MOTOREWIA NA FACEBOOK
– > MOTOREWIA NA TWITTER
Dziennikarz motoryzacyjny, copywriter motoryzacyjny, bloger motoryzacyjny, bloger wielotematyczny, bloger kulinarny, content marketing motoryzacja
