To druga część serii o samochodach autonomicznych. W tym artykule wyjaśnię, czym są poziomy autonomiczności samochodów. Sprawdzimy też, na jakim poziomie aktualnie jesteśmy i na którym poziomie samochody autonomiczne staną się naprawdę autonomiczne. Czyli – nie będą potrzebowały kierowcy.

W pierwszej części serii o autach autonomicznych przeanalizowałem podstawowe założenia technologii aut autonomicznych, zastanowiłem się nad tym, po co w ogóle samochody autonomiczne i komu mogą się one przydać. Podkreśliłem też to, że coraz większa autonomiczność (nie tylko w motoryzacji), to coraz mniej miejsc pracy. I tu nasunęło mi się zasadnicze pytanie – kto będzie korzystać z tych wszystkich dobroci automatyzacji, jeśli większość nie będzie mieć pracy, a co za tym idzie, dochodu?

W tym odcinku odchodzę od filozoficznych dywagacji i przechodzę do poziomów autonomiczności samochodów. We wrześniu 2026 SAE opublikowało rewizję J016, która dokładnie określa poziomy autonomiczności aut. A na początek jeszcze taka mała dygresja.

Sporo aut jeżdżących po naszych drogach ma już jakiś poziom autonomiczności na pokładzie

Przykładowo systemy bezpieczeństwa aktywnego ABS, ASR i ESP, które bez ingerencji ze strony kierowcy chronią auto przed poślizgiem. Najbardziej zaawansowany ESP może nie tylko przyhamowywać odpowiednie koło, ale też sterować pracą silnika i w razie potrzeby ignorować polecenia kierowcy, który np. naciska pedał gazu. To już jest jakaś autonomiczność. Podobnie jak w przypadku systemów zbudowanych na bazie ESP, np. układu kontroli zjazdu. Większy poziom autonomiczności mamy w przypadku aktywnego tempomatu, który sam utrzymuje prędkość i w razie czego sam może zahamować albo systemu przeciwzderzeniowego, który sam może zatrzymać auto po wykryciu innego auta, pieszego albo rowerzysty.

Najbardziej spektakularnie wygląda element wyposażenia aut premium, czyli automatyczne parkowanie. W trakcie którego komputer sam sprawdza wielkość miejsca parkingowego i sam ustawia na nim samochód. A jeśli nawiążemy do naszej skali autonomiczności samochodów – poziomów autonomiczności aut, to aktywny tempomat jest zaliczony do poziomu 1.

System autonomicznego hamowania (system przeciwzderzeniowy itd., ESP) są na poziomie zero. Czyli ich autonomiczność jest żadna. Aktywny tempomat w sposób ciągły przejmuje jedną część prowadzenia: przyspieszanie i hamowanie. Zatem NHTSA zalicza go do poziomu 1.

Poziomy autonomiczności samochodów – od 0 do 5

Poziomy autonomiczności aut – Poziom 0

Kierowca obserwuje otoczenie, kieruje, przyspiesza i hamuje. Auto wcale nie musi reprezentować standardu lat dziewięćdziesiątych. ABS, ASR, ESP, automatyczne hamowanie awaryjne AEB, ostrzeganie przed kolizją, ostrzeganie o opuszczeniu pasa ruchu są zaliczane do poziomu 0, bo to kierowca nadal prowadzi auto.

Poziomy autonomiczności aut – Poziom 1

W poziomie pierwszym elektronika samochodu przejmuje jeden aspekt pracy kierowcy: np. przyspieszanie (utrzymywanie prędkości) lub hamowanie. Najbardziej oczywisty przykład pierwszego poziomu autonomiczności to aktywny tempomat ACC. Samochód utrzymuje prędkość, wykrywa wolniejszy pojazd, zwalnia, a później ponownie przyspiesza, aby utrzymać ustaloną prędkość. Kierowca nadal musi cały czas obserwować otoczenie, kierować autem i w razie czego przejąć od razu kontrolę nad hamowaniem. Do tego obliguje go na przykład tempomat ACC, który w razie wykrycia przeszkody najpierw ostrzega, oczekując reakcji od kierowcy (szarpnięcie, sygnał dźwiękowy), czyli hamowania.

Poziomy autonomiczności aut – Poziom 2

W tym przypadku elektronika kieruje autem i reguluje jego prędkość. Kierowca przez pewien czas, jeśli pozwala na to sytuacja, może nie dotykać kierownicy i pedałów gazu oraz hamulca. System sterujący autem może jednocześnie: kierować pojazdem, przyspieszać i hamować. Typowy przykład to połączenie aktywnego tempomatu z aktywnym centrowaniem samochodu na pasie ruchu. Kierowca nadal prowadzi samochód, obserwuje otoczenie i w razie potrzeby (lub ostrzeżenia ze strony systemu) musi przejąć kontrolę nad autem.

SAE traktuje poziomy od 0 do 2 jako wspomagające kierowcę. Od poziomu 3 zaczynają się rozwiązania, które uznawane są za autonomiczne. Przeskok z poziomu 2 do 3 wymaga zastosowania bardzo zaawansowanej technologii.

Poziomy autonomiczności aut – Poziom 3

Poziom 3 to  pierwszy poziom, przy którym to system prowadzi auto bez pomocy kierowcy. Przy poziomie 2 kierowca prowadzi, a auto mu pomaga. Przy poziomie 3 auto prowadzi i może oddać prowadzenie kierowcy. System w określonych warunkach (przy zaistnieniu technicznych możliwości, dotyczących pogody, widoczności, dostępu do danych internetowych, zobrazowania terenu na mapach itd.) wykonuje zadanie prowadzenia samochodu. Obserwuje drogę, steruje, przyspiesza, hamuje i reaguje na sytuację. Kierowca nadal musi być dostępny. Zatem nie może np. położyć się spać w trakcie jazdy autem. Jeżeli system stwierdzi, że kończą się warunki, w których może działać, może zażądać przejęcia prowadzenia i człowiek musi odpowiednio zareagować. Może np. pojawić się mgła, deszcz, system może stracić dostęp do internetu, GPS, map itd.

Poziomy autonomiczności aut – Poziom 4

Kierowca przestaje być potrzebny. Ale tylko w zakresie warunków, do których zaprojektowano daną funkcję autonomiczną. Samochód poziomu 4 może np. całkowicie samodzielnie poruszać się po określonym obszarze miasta. Człowiek nie musi obserwować drogi ani pozostawać w gotowości do przejęcia kierownicy. Przykładem może być autonomiczny pojazd, pracujący w centrum logistycznym lub porcie, który ma ściśle zaprojektowaną trasę, po której się porusza. Albo bus, który porusza się po ściśle ustalonej trasie w mieście. System musi sam bezpiecznie zarządzić sytuacją/minimalizacją ryzyka. Pojazd z poziomu 4 może nie mieć kierownicy i pedałów (choć może je też mieć). W dowolnej chwili operator zdalny może go wyłączyć lub przejąć nad nim kontrolę. W poziomie 4 mamy samochód bez kierowcy, ale jeszcze nie samochód, który pojedzie wszędzie. Mamy auto, które pojedzie po ściśle określonej trasie.

Poziomy autonomiczności aut – Poziom 5

Kierowca znika całkowicie. Auto pojedzie samo, tam, gdzie dotąd mógł pojechać człowiek. Samochód wykonuje wszystkie zadania związane z prowadzeniem we wszystkich warunkach drogowych i środowiskowych, w których poradziłby sobie człowiek. Człowiek (jeśli mamy do czynienia z autem autonomicznym pasażerskim) jest tylko pasażerem. Jednocześnie warto uważać na popularne uproszczenie, że Poziom 5 oznacza samochód, który pojedzie absolutnie zawsze i wszędzie. Definicja SAE odnosi jego możliwości do warunków, w których może prowadzić człowiek. Czyli auto z poziomu 5, np. autonomiczna taksówka nie wykona polecenia –  wjedź na Mount Everest albo wjedź do morza. Samochód autonomiczny prowadzi we wszystkich warunkach dostępnych dla kierowcy – człowieka.

W trzecim odcinku serii o autach autonomicznych opowiem o tym, jak auto autonomiczne widzi otoczenie wokół siebie.

AUTOR MICHAŁ LISIAK, NIEZALEŻNY DZIENNIKARZ MOTORYZACYJNY, WŁAŚCICIEL MOTOREWIA.PL

MENU
– > POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

– > MOTOREWIA NA YOUTUBE
– > MAGAZYN MOTORYZACYJNY
– > TECHNIKA MOTORYZACYJNA I DIAGNOSTYKA
– > SAMODZIELNE NAPRAWY SAMOCHODÓW– ZAOCZNE TECHNIKUM DRUCIARSTWA SAMOCHODOWEGO
– > ELEKTROMOBILNOŚĆ I SAMOCHODY ELEKTRYCZNE, WADY ELEKTROMOBILNOŚCI
– > DETAILING
– > FELIETONY MOTORYZACYJNE, CIEKAWOSTKI MOTORYZACYJNE, HUMOR MOTORYZACYJNY
– > DOKUMENTY, UBEZPIECZENIA
– > MOTOCYKLE
– > MILITARIA – MOTORYZACJA I WOJSKO
– > MOTORYZACJA I POLITYKA
– > TESTY SAMOCHODÓW
– > AKCESORIA DLA KIEROWCÓW
– > SAMOCHODY ŚWIATA
– > PODRÓŻE i SLOW DRIVING
– > MOTOREWIA NA FACEBOOK
– > MOTOREWIA NA TWITTER

– > POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

Michał Lisiak

Jestem niezależnym dziennikarzem motoryzacyjnym z 16 – letnim stażem. Kocham motoryzację. Pasjonuje mnie technika samochodowa i nie tylko ona. Opisuję świat ze swojej perspektywy słowami Lorda Czarnej Żmii, mojego ulubieńca. Kocham Polskę, a poza motoryzacją pasjonuje mnie Indonezja, moją miłością jest Dżakarta, cieszy mnie kuchnia azjatycka i muzyka elektroniczna. Jestem wolnościowcem i do szału doprowadzają mnie lewicowe pomysły. Z nieskrywaną radością piszę i mówię o wadach aut elektrycznych. Jestem wielką gwiazdą hucznych przyjęć, w trakcie których opowiadam soczyste anegdoty o pożarach samochodów elektrycznych i straszę wszystkich cenami baterii i napraw. Świetnie gotuję. Współpracuję z kilkoma portalami i firmami motoryzacyjnymi.
Prowadzę też konto na YouTube, które zdobywa coraz większą popularność. Jestem dziwakiem, który lubi przebywać w towarzystwie starych części samochodowych. Mam małą rodzinę, w skład której wchodzi moja matka, druga połowa i kot. Ukochana ma jedną wadę – lubi duriany.
Brzydzę się „dziennikarstwem motoryzacyjnym”, które polega na skracaniu gotowych newsów, przychodzących z działów PR importerów samochodów.
Na mojej stronie i koncie na YouTube piszę i mówię to, co naprawdę myślę o motoryzacji.