A ta jest coraz bardziej bezwzględna dla kierowców. Miało być prościej i taniej. Bez sprzęgła, dwumasowego koła zamachowego, konwerterów, synchronizatorów… Jest prościej i drożej. Naprawa redukcyjnej skrzyni biegów w samochodzie elektrycznym jest droższa niż naprawa skrzyni automatycznej. Wymiana oleju też jest droższa niż w automacie. Czy tak to miało wyglądać?

Czy auto elektryczne ma skrzynię biegów? Może mieć nawet dwie

Są kierowcy, którzy do tej pory stawiają auta elektryczne ponad spalinowe, wskazując, że samochód elektryczny nie ma skrzyni biegów, sprzęgła i nie trzeba w nim wymieniać oleju przekładniowego oraz filtra oleju. To nieprawda.

W samochodach elektrycznych stosowane są redukcyjne skrzynie biegów, pracujące z jednym, stałym przełożeniem. Tak jest w przeważającej większości aut. Skrzynie mogą mieć przełożenie 8:1, 10:1 lub 11:1, takie, jakie pasuje producentowi samochodu. W skrzyniach redukcyjnych pojazdów bateryjnych nie ma potrzeby stosowania wstecznego biegu. Zamiast niego zmienia się biegunowość i silnik kręci się do tyłu.

Skrzynia redukcyjna wchodzi w skład zintegrowanego zespołu napędowego auta elektrycznego. To zespół elementów, w skład których wchodzi silnik elektryczny, falownik/inweter, skrzynia redukcyjna, obudowa, kanały układu chłodzenia oraz czujniki temperatury podzespołów, temperatury i ciśnienia płynu chłodniczego. Jeśli samochód ma napęd na obie osie – stosowane są w nim dwa zintegrowane zespoły napędowe. Auto ma zatem dwie skrzynie biegów.

Więcej biegów w samochodach elektrycznych? To już się dzieje.

Standardowa skrzynia jest jednobiegowa i ma stałe przełożenie. Ale już teraz w elektrycznych samochodach luksusowych koncernu VAG (Porsche, Audi) stosuje się skrzynie dwubiegowe na tylnej osi. Ich zadaniem jest lepsze przenoszenie momentu obrotowego na koła w trakcie jazdy autostradowej. I to nie koniec. Koncern Stellantis planuje wprowadzenie do sprzedaży skrzyń 3-biegowych. Kiedy sprawdzi się koszty naprawy skrzyń jednobiegowych, aż strach się bać, jak będą wyglądać koszty naprawy skrzyń 2-biegowych i 3-biegowych w autach elektrycznych.

Jaką rolę pełni skrzynia biegów w samochodzie elektrycznym – po co się ją stosuje?

Jej celem jest zmniejszenie obrotów silnika i równocześnie, zwiększenie mocy przekazywanej na koła samochodu. Pozwala to płynnie przyspieszać i płynnie ruszać z miejsca.

Zasada działania skrzyni redukcyjnej w samochodzie elektrycznym jest bardzo prosta. Skrzynia działa zgodnie z zasadą dźwigni Archimedesa.

Skrzynia biegów w samochodzie elektrycznym (skrzynia redukcyjna) składa się z następujących elementów: zębatek, łożysk, mechanizmu różnicowego (dyferencjału, który umożliwia jazdę po łukach drogi z różną prędkością kół), szczelnej obudowy i płynu przekładniowego. W skrzyniach stosuje się też magnes do zbierania opiłków, a niekiedy także filtr oleju przekładniowego.

Standardowo olej jest po prostu rozbryzgiwany przez pracujące zębatki po całej skrzyni. Jednak w niektórych autach dodatkowo stosuje się pompę oleju z napędem elektrycznym. Jej zadaniem jest wymuszenie obiegu płynu przekładniowego, skierowanego także do filtra, aby ten zatrzymał zanieczyszczenia.

W skrzyniach redukcyjnych samochodów elektrycznych stosuje się specjalny płyn przekładniowy, nie jest to zwykły olej ATF, jak w automatycznych skrzyniach biegów. Nie wolno tu stosować olejów GL4 i GL5. Płyn ten musi być dielektryczny, przystosowany do pracy z bardzo dużymi prędkościami kół zębatych. Poza tym ma on standardowe właściwości płynu ATF, takie jak ochrona przed korozją (w tym części z miedzi w silniku), smarowanie, odprowadzanie ciepła i zanieczyszczeń do filtra.

Ciepło jest największym wrogiem oleju, gdyż w trakcie pracy skrzyni olej bardzo szybko się nagrzewa. To powoduje, że się starzeje. Poza tym to oczywiste, że na przestrzeni lat olej traci swoje właściwości, a dokładnie, tracą je dodatki do oleju.

Czy olej w skrzyni auta elektrycznego się wymienia?

Skoro olej ATF się starzeje, to nic dziwnego, że powinno się go wymieniać. I tutaj zbliżamy się do kontrowersyjnych punktów.

Po pierwsze widzimy, że auto elektryczne nie tylko ma skrzynię biegów (nie tylko redukcyjną, bo 2-biegowe już można zaliczyć do standardowych skrzyń biegów, nawet pomimo tego, że mają mniej przełożeń), ale też olej przekładniowy i filtr. Miało być inaczej, czyż nie? Przecież wielokrotnie mówiono, że w elektryku nie przeprowadza się serwisu olejowego. Tak, ale w silniku. W skrzyni nadal jest olej. Nikogo nie powinno to dziwić, skoro są mechanizmy, to musi być coś, co je smaruje i chłodzi.

Po drugie skoro olej się starzeje, dziwić może fakt, że niektórzy producenci samochodów elektrycznych (np. Volkswagen w modelach ID) nie przewidują wymiany oleju w skrzyni. Tesla też nie przewiduje, ale chociaż zapewniła informacje dla serwisu, jak to zrobić. Są informacje, jest urządzenie, można kupić olej.

Te firmy, które nie przewidują wymiany oleju przekładniowego twierdzą, że olej powinien wystarczyć na całe techniczne życie auta. I jest to częściowo prawda. Jeśli przyjmiemy, że techniczne życie auta skończy się po gwarancji na baterię (standardowo 160 tys. km przebiegu lub 8 lat), to ten olej powinien wystarczyć. A jeśli nie wystarczy, dojdzie do awarii. Tych awarii nie brakuje, co każdy może zobaczyć w social media. Setki warsztatów samochodowych z całego świata, zajmujące się naprawami EV, publikują filmy z wymian oleju w skrzyniach albo z naprawy tychże skrzyń. Zatem mówienie o „incydentalnych awariach” nie jest prawdą.

Nie bez powodu mechanicy z niezależnych warsztatów z USA, naprawiających auta elektryczne, zalecają wymianę oleju co 50-60 tys. km w przypadku częstej jazdy autostradowej/intensywnej eksploatacji i co 80-100 tys. km w przypadku spokojnej eksploatacji.

Jak wymienia się olej w redukcyjnej skrzyni biegów w autach EV?

Wymiana oleju w redukcyjnej skrzyni kosztuje od 1000 do 1500 złotych, co znów pokazuje, że serwisowanie aut elektrycznych jest droższe niż spalinowych. Wymiana oleju w automatycznej skrzyni biegów kosztuje standardowo do 1000 zł. W automacie jest około 8 litrów oleju, a do tego trzeba użyć dodatkowe 8 na przepłukanie.

W skrzyni redukcyjnej auta elektrycznego jest od 0,7 do 3 litrów specjalnego oleju. Jest on drogi, najnowsze kosztują nawet 250 zł za litr.

Jak wymienia się olej w skrzyni biegów auta elektrycznego? Standardowo podnosi się auto na specjalnym podnośniki (dostosowanym do aut EV). Co oczywiste, mechanik musi mieć uprawnienia SEP do 1kV, odpowiednie izolowane ubranie, obuwie, a miejsce naprawy musi być specjalne oznaczone. Tak wyglądają standardowe warunki naprawy i obsługi aut elektrycznych w Polsce.

Do wymiany oleju służy specjalne urządzenie z pompką. Podłącza się je do korków serwisowych w skrzyni biegów, aby odessać z niej stary olej, a następnie wpompować nowy. Przed podłączeniem urządzenia do wymiany oleju, trzeba zdjąć jeszcze osłony podwozia.

W niektórych przypadkach (to zależy od producenta auta i jego informacji serwisowych) należy przed wymianą odłączyć układ wysokiego napięcia.

Kilka kół zębatych, olej i 30.000 za naprawę. A jeśli nie urodziłeś się pod szczęśliwą gwiazdą, to dwa razy tyle

Naprawa redukcyjnej skrzyni biegów jest bardzo droga. Najczęściej psują się w niej łożyska, ścierają się zębatki, wycierają się zębatki w wale od silnika elektrycznego. Psują się pompy oleju (jeśli występują w danym rodzaju skrzyni redukcyjnej) z napędem elektrycznym. Dochodzi do rozszczelnienia. Wszystkie koła zębate ścierają się i w trakcie pracy skrzyni powstają opiłki, które są odbierane przez magnes i filtr oleju do chwili, kiedy obydwa elementy ulegną zapchaniu (magnes pokryje się grubą warstwą opiłków). I koła są niskiej jakości, ścierają się szybciej i wówczas tak zagęszczają olej przekładniowy, że ten może zablokować skrzynię. Uszkodzeniu ulegają też dyferencjały.

W autach dużej dalekowschodniej marki pierwsze awarie skrzyń pojawiały się po przejechaniu 80 tys. km przebiegu. Standardowo raportowane są uszkodzenia po przejechaniu 150 tys. km (dane zebrane z forów mechaników samochodowych w Ameryce Północnej i Azji).

Ile kosztuje naprawa redukcyjnej skrzyni biegów w samochodzie elektrycznym?

Jeśli na rynku znajdą się części zamienne i mechanik, który je zamontuje (np. łożyska, uszczelnienia), koszt wyniesie: kilkanaście tysięcy złotych.

Jeśli właściciela auta prześladuje życiowy pech, mechanik wymieni całą skrzynię biegów na nową, co będzie kosztować ok. 30 tys. złotych.

Jeśli włąściciel elektryka urodził się pod pechową gwiazdą, to naprawa będzie możliwa tylko po wymianie całego zintegrowanego zespołu napędowego. A to będzie kosztować 50-70 tys. złotych, czyli może przekroczyć wartość kilkuletniego auta elektrycznego.

Budowa skrzyni biegów w EV i jej naprawa: w moim filmie poniżej

MENU
– > POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ
– > MAGAZYN MOTORYZACYJNY
– > TECHNIKA MOTORYZACYJNA I DIAGNOSTYKA
– > SAMODZIELNE NAPRAWY SAMOCHODÓW– ZAOCZNE TECHNIKUM DRUCIARSTWA SAMOCHODOWEGO
– > ELEKTROMOBILNOŚĆ I SAMOCHODY ELEKTRYCZNE, WADY ELEKTROMOBILNOŚCI
– > DETAILING
– > FELIETONY MOTORYZACYJNE, CIEKAWOSTKI MOTORYZACYJNE, HUMOR MOTORYZACYJNY
– > DOKUMENTY, UBEZPIECZENIA
– > MOTOCYKLE
– > MILITARIA – MOTORYZACJA I WOJSKO
– > MOTORYZACJA I POLITYKA
– > TESTY SAMOCHODÓW
– > AKCESORIA DLA KIEROWCÓW
– > SAMOCHODY ŚWIATA
– > PODRÓŻE i SLOW DRIVING
– > MOTOREWIA NA FACEBOOK
– > MOTOREWIA NA TWITTER

– > POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ

Michał Lisiak

Jestem niezależnym dziennikarzem motoryzacyjnym z 16 – letnim stażem. Kocham motoryzację. Pasjonuje mnie technika samochodowa i nie tylko ona. Opisuję świat ze swojej perspektywy słowami Lorda Czarnej Żmii, mojego ulubieńca. Kocham Polskę, a poza motoryzacją pasjonuje mnie Indonezja, moją miłością jest Dżakarta, cieszy mnie kuchnia azjatycka i muzyka elektroniczna. Jestem wolnościowcem i do szału doprowadzają mnie lewicowe pomysły. Z nieskrywaną radością piszę i mówię o wadach aut elektrycznych. Jestem wielką gwiazdą hucznych przyjęć, w trakcie których opowiadam soczyste anegdoty o pożarach samochodów elektrycznych i straszę wszystkich cenami baterii i napraw. Świetnie gotuję. Współpracuję z kilkoma portalami i firmami motoryzacyjnymi.
Prowadzę też konto na YouTube, które zdobywa coraz większą popularność. Jestem dziwakiem, który lubi przebywać w towarzystwie starych części samochodowych. Mam małą rodzinę, w skład której wchodzi moja matka, druga połowa i kot. Ukochana ma jedną wadę – lubi duriany.
Brzydzę się „dziennikarstwem motoryzacyjnym”, które polega na skracaniu gotowych newsów, przychodzących z działów PR importerów samochodów.
Na mojej stronie i koncie na YouTube piszę i mówię to, co naprawdę myślę o motoryzacji.